Rachunek sumienia dla seniorów – pytania dla osób starszych

Jak przygotować rachunek sumienia dla seniorów?

Rachunek sumienia dla seniorów to spokojne spojrzenie na własne życie przed Bogiem, charakteryzujące się wdzięcznością, prawdą i nadzieją, a nie lękiem przed zapomnianym szczegółem. Jezus Chrystus, sakrament pokuty i Katechizm Kościoła Katolickiego przypominają, że spowiedź prowadzi do pojednania z Bogiem i Kościołem (KKK 1422-1498).

Od czego zacząć rachunek sumienia seniora?

Zacznij od 5 minut ciszy, znaku krzyża i podziękowania za konkretne dobro: rodzinę, przeżyte lata, otrzymaną pomoc albo możliwość przyjęcia Komunii Świętej. Nie trzeba od razu przypominać sobie całej przeszłości. Najpierw poproś Boga o światło, aby zobaczyć siebie uczciwie i bez rozpaczy.

Z doświadczenia rozmów z osobami starszymi wynika, że najlepiej pomaga podział pytań na krótkie bloki. Jeden dzień można poświęcić relacji z Bogiem, drugi rodzinie, a trzeci sprawom, które nadal bolą. Taki rytm nie męczy i nie zamienia przygotowania do spowiedzi w nerwowy egzamin.

• Duży druk ułatwia skupienie osobie słabiej widzącej, dlatego pytania można przepisać czcionką co najmniej 16 punktów.
• Krótka modlitwa na początku pomaga oddzielić rachunek sumienia od zwykłego analizowania własnych problemów.
• Notatka z trzema hasłami pozwala zapamiętać sprawy do wyznania bez zapisywania rozwlekłej historii życia.
• Przerwa po 15-20 minutach chroni przed zmęczeniem, szczególnie przy chorobie, bólu lub trudnościach z koncentracją.
• Pomoc bliskiej osoby może dotyczyć dojazdu, wydrukowania tekstu albo zgłoszenia wizyty kapłana, lecz nie treści spowiedzi.

Co zrobić, gdy senior nie pamięta wszystkich grzechów?

Nieumyślne zapomnienie nie czyni spowiedzi nieważną, jeśli człowiek szczerze wyznaje to, co pamięta i rozpoznaje. Można kapłanowi prosto powiedzieć: „Mam trudności z pamięcią i boję się, że czegoś nie przypomnę”. To nie jest brak szczerości.

Rachunek sumienia nie wymaga drobiazgowego odtwarzania każdego dnia sprzed kilkudziesięciu lat. Chodzi o prawdę o postawie: czy ufałem Bogu, czy kochałem ludzi, czy świadomie trwałem w krzywdzie albo zaniedbaniu. Jeśli dawny ciężki grzech nigdy nie został wyznany, należy o nim powiedzieć możliwie jasno, bez usprawiedliwiania i bez niepotrzebnych szczegółów.

„Sakrament pokuty i pojednania udziela ochrzczonemu Bożego przebaczenia.” — Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1422, 1992

Czym jest rachunek sumienia seniora w świetle wdzięczności?

Rachunek sumienia seniora nie jest listą porażek, lecz modlitwą, w której człowiek rozpoznaje otrzymane dobro i pyta, jak na nie odpowiedział. Psalm 23 mówi o Panu prowadzącym człowieka także „ciemną doliną”, dlatego wdzięczność może współistnieć z chorobą, żałobą i lękiem (Ps 23).

Jak wdzięczność pomaga zobaczyć prawdę o sobie?

Wdzięczność odbiera siłę przekonaniu, że całe życie było stracone albo że już nic dobrego nie można zrobić. Senior może podziękować za konkretną osobę, pojednanie, wychowanie dzieci, lata pracy, przebytą chorobę lub możliwość rozpoczęcia od nowa. Dopiero potem łatwiej nazwać to, co wymaga przeproszenia.

• Wdzięczność za życie pomaga przyjąć własny wiek bez pogardy wobec słabości ciała.
• Wdzięczność za rodzinę nie oznacza zaprzeczania konfliktom, lecz uznanie dobra, które mimo nich istniało.
• Wdzięczność za sakramenty przypomina, że spowiedź jest spotkaniem z miłosierdziem, a nie publicznym osądem.
• Wdzięczność za pomoc sąsiadów może skłonić do pytania, czy umiałem przyjąć pomoc bez upokarzania innych.
• Wdzięczność za czas zachęca do konkretu: telefonu, przebaczenia, modlitwy za zmarłych albo naprawienia zaniedbania.

Czy podeszły wiek zwalnia z pracy nad sobą?

Nie, ponieważ dojrzałość duchowa nie zależy od sprawności nóg ani pamięci, lecz od gotowości serca do miłości i prawdy. Osoba leżąca może pojednać się przez spowiedź, modlitwę, prośbę o przebaczenie albo życzliwe słowo wypowiedziane wobec domowników.

Jedno zdanie gotowe do zapamiętania brzmi: senior może przeżywać rachunek sumienia owocnie nawet wtedy, gdy nie wychodzi z domu, bo Bóg patrzy na szczerość serca, a nie na sprawność organizacyjną. Ta perspektywa chroni przed wstydem związanym z zależnością od innych.

Jak pytać o modlitwę, Eucharystię i zaufanie w chorobie?

Pytania o modlitwę, Mszę Świętą i zaufanie Bogu pomagają seniorowi zobaczyć, czy w chorobie szukał relacji z Jezusem Chrystusem, czy zamykał się wyłącznie w żalu. Gdy udział w liturgii jest niemożliwy, modlitwa w domu i Komunia Święta w domu pozostają realnymi drogami więzi z Kościołem.

Czy choroba oznacza słabszą wiarę?

Nie, choroba sama w sobie nie jest dowodem słabej wiary, a lęk, smutek i pytania do Boga nie są automatycznie grzechem. Rachunek sumienia dotyczy raczej tego, czy człowiek świadomie odrzucał nadzieję, pogardzał modlitwą lub ranił bliskich swoim cierpieniem.

Jan Paweł II w Salvifici doloris z 1984 roku pisał o cierpieniu jako doświadczeniu, które stawia człowieka wobec pytania o sens i wzywa do miłości. Nie należy jednak narzucać choremu łatwych odpowiedzi. Czasem najuczciwszą modlitwą jest: „Jezu, nie rozumiem, ale chcę przy Tobie zostać”.

• Codzienna modlitwa seniora może trwać 3 minuty i zawierać jedno zdanie dziękczynienia oraz jedną prośbę.
• Msza transmitowana pomaga osobie unieruchomionej duchowo łączyć się z liturgią, choć nie zastępuje fizycznego przyjęcia Eucharystii.
• Komunia Święta w domu wymaga wcześniejszego ustalenia posługi z parafią lub nadzwyczajnym szafarzem.
• Prośba o modlitwę jest aktem zaufania, a nie obciążaniem rodziny własnym problemem.
• Modlitwa za osoby trudne może być pierwszym krokiem do przebaczenia, gdy rozmowa nie jest jeszcze możliwa.

Jakie pytania o relację z Bogiem zadać przed spowiedzią?

Zadaj sobie kolejno cztery pytania: czy modliłem się choć krótko, czy świadomie zaniedbywałem niedzielną Eucharystię bez ważnej przyczyny, czy w cierpieniu zwracałem się do Boga, i czy nie szydziłem z wiary innych. W chorobie lub przy realnej niemożności wyjścia z domu nie wolno traktować nieobecności na Mszy jak zwykłego zaniedbania.

„Choruje ktoś wśród was? Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, by się modlili nad nim.” — List św. Jakuba 5,14-15, Biblia Tysiąclecia

Jak pytać o rodzinę, przebaczenie i codzienne relacje?

Rachunek sumienia dla osób starszych powinien obejmować rodzinę, sąsiadów i osoby z przeszłości, ponieważ słowa wypowiadane przez lata mogą budować albo długo ranić. Przebaczenie w rodzinie nie oznacza udawania, że krzywda nie miała miejsca, lecz rezygnację z pielęgnowania odwetu.

Czy narzekanie i osądzanie mogą ranić bliskich?

Tak, gdy narzekanie staje się stałym sposobem poniżania domowników, podsycania konfliktu lub odbierania innym nadziei. Sam ból, zmęczenie czy prośba o pomoc nie są winą moralną. Problem zaczyna się wtedy, gdy człowiek świadomie używa słów, aby zranić.

• Powtarzane wyśmiewanie dzieci może utrwalać rodzinny dystans nawet wtedy, gdy senior uważa je za „zwykłe żarty”.
• Obmawianie sąsiadów niszczy zaufanie w małej wspólnocie i warto je wyznać bez przerzucania winy.
• Wypominanie dawnych błędów może zamieniać każdą rozmowę w karę dla drugiej osoby.
• Milczenie jako kara bywa formą zamknięcia na pojednanie, jeśli trwa celowo i bez troski o bezpieczeństwo.
• Wdzięczne przyjęcie pomocy pomaga rodzinie służyć bez poczucia, że każde wsparcie spotka się z pretensją.

Jak przebaczyć po wielu latach?

Zacznij od decyzji, że nie chcesz już karmić w sobie pragnienia odwetu; pojednanie może dojrzewać długo. Nie musisz natychmiast prowadzić rozmowy ani wracać do miejsca, w którym doświadczyłeś przemocy. Bezpieczeństwo jest pierwsze.

W praktyce pomocne bywają trzy kroki: nazwanie krzywdy przed Bogiem, modlitwa o uwolnienie od nienawiści i rozmowa z kapłanem lub zaufanym specjalistą. Jeśli osoba, która skrzywdziła, nadal zagraża, nie należy podejmować kontaktu pod presją. Treść nie zastępuje konsultacji z psychologiem, lekarzem lub innym specjalistą w sytuacji przemocy, depresji albo kryzysu zdrowotnego.

Jak rozpoznać samotność, narzekanie i utratę nadziei?

Samotność seniora może wynikać z żałoby, ograniczeń zdrowotnych i zmiany rytmu życia, ale nie musi prowadzić do izolacji od Boga i ludzi. Rachunek sumienia pomaga odróżnić cierpienie, które wymaga wsparcia, od świadomego zamknięcia się na dobro, rozmowę i pomoc.

Czy samotność jest grzechem?

Nie, samotność nie jest grzechem, ponieważ bywa doświadczeniem niezawinionym. W spowiedzi można jednak zapytać, czy z powodu żalu lub urazy odrzucałem każdą wyciągniętą dłoń, czy odpowiadałem złośliwością na troskę albo czy nie zaniedbałem modlitwy za innych.

• Telefon do krewnego raz w tygodniu może być prostym sposobem przerwania izolacji bez oczekiwania długiej wizyty.
• Udział w niedzielnej transmisji Mszy daje osobie chorej stały moment modlitwy i duchowej łączności.
• Rozmowa z sąsiadką nie zastępuje terapii, ale może zapobiec całkowitemu wycofaniu z codzienności.
• Modlitwa za zmarłego współmałżonka pozwala przeżywać żałobę w relacji z Bogiem, a nie w zaprzeczeniu bólu.
• Prośba o pomoc medyczną jest konieczna, gdy smutek, bezsenność lub myśli o śmierci nasilają się i utrudniają zwykłe funkcjonowanie.

Jak zmienić narzekanie w prośbę o pomoc?

Zamiast mówić „nikt się mną nie interesuje”, nazwij konkretną potrzebę: „czy możesz przywieźć leki w środę?” albo „potrzebuję, żebyś przez 10 minut ze mną porozmawiał”. Taka zmiana nie usuwa cierpienia, ale daje bliskim szansę odpowiedzieć realnym dobrem.

Senior może też zapytać siebie: czy dostrzegam wysiłek innych, czy dziękuję, czy potrafię przeprosić po ostrych słowach? To pytania o nadzieję praktyczną, widoczną w relacjach.

Jak pytać o uczciwość, pomoc i troskę o innych?

Uczciwość seniora obejmuje pieniądze, słowo, rodzinne ustalenia i sposób korzystania z pomocy, nawet gdy człowiek nie pracuje zawodowo. Miłość bliźniego wyraża się także w drobnych rzeczach: oddaniu pożyczki, nieprzekazywaniu plotki oraz uszanowaniu pracy opiekuna.

Czy pomoc na miarę sił naprawdę ma znaczenie?

Tak, pomoc ma wartość także wtedy, gdy ogranicza się do modlitwy, życzliwego telefonu, przekazania informacji lub podziękowania osobie opiekującej się chorym. Senior nie musi robić tego, czego fizycznie nie może wykonać. Powinien jednak pytać, czy obojętność nie stała się wygodnym usprawiedliwieniem.

• Uregulowanie małej pożyczki jest aktem uczciwości, nawet gdy chodzi o 20 lub 50 złotych.
• Prawdziwe informacje rodzinne chronią bliskich przed konfliktami dotyczącymi dokumentów, leków albo spraw majątkowych.
• Szacunek dla opiekuna oznacza unikanie wyzwisk i uznanie, że druga osoba także ma ograniczone siły.
• Pomoc sąsiedzka może polegać na przekazaniu numeru do lekarza, parafii lub transportu, jeśli samemu nie można wyjść z domu.
• Modlitwa za potrzebujących pozostaje konkretną formą miłości, gdy zdrowie uniemożliwia inne działanie.

Jak naprawić wyrządzoną szkodę?

Najpierw nazwij szkodę, następnie oceń, co da się naprawić bez wyrządzania nowej krzywdy, a potem omów trudną sytuację na spowiedzi. Przeprosiny mogą wymagać rozmowy, zwrot pieniędzy – ustalenia rat, a naprawa plotki – sprostowania wobec osób, którym przekazano nieprawdę.

Czy trzeba wracać do dawnych krzywd i zadośćuczynienia?

Do dawnych grzechów warto wrócić wtedy, gdy nie zostały wcześniej ważnie wyznane, gdy nadal domagają się naprawy albo gdy sumienie nie daje pokoju. Nie należy jednak wymuszać kontaktu z krzywdzicielem ani odsłaniać się przed osobą, która może ponownie skrzywdzić.

Jak mówić o dawnych grzechach na spowiedzi?

Powiedz krótko, co się wydarzyło, czy sprawa była wcześniej wyznana i czy istnieje możliwość zadośćuczynienia. Kapłan nie oczekuje literackiego opowiadania ani nazwisk osób trzecich. Potrzebuje szczerego opisu tego, co obciąża sumienie.

• Niewyznana ciężka krzywda wymaga jasnego nazwania bez ukrywania istotnych okoliczności.
• Grzech już odpuszczony nie musi być powtarzany z lęku, chyba że spowiednik pomaga uporządkować trwały niepokój.
• Zwrot cudzej rzeczy jest właściwą formą zadośćuczynienia, jeśli pozostaje możliwy i bezpieczny.
• Przeprosiny za słowa mogą być krótkie, lecz powinny unikać zwrotu „jeśli cię uraziłem”, który przerzuca ciężar na zranionego.
• Modlitwa za osobę skrzywdzoną jest potrzebna, gdy bezpośredni kontakt byłby dla niej lub dla seniora niebezpieczny.

Czy pojednanie oznacza obowiązek spotkania?

Nie, pojednanie nie oznacza obowiązku spotkania, telefonu ani odnowienia relacji z osobą stosującą przemoc lub manipulację. Chrześcijańskie przebaczenie może oznaczać oddanie sprawy Bogu i postawienie bezpiecznej granicy. W sprawach przemocy, zdrowia psychicznego lub ryzyka samobójczego należy równolegle szukać pomocy lekarza, psychologa, służb ratunkowych albo zaufanej osoby.

Jak zorganizować spowiedź seniora w domu lub szpitalu?

Osoba chora lub mająca trudność z dojazdem może poprosić o posługę sakramentalną w domu albo w szpitalu. Spowiedź dla chorych przynosi pojednanie, a namaszczenie chorych umacnia w chorobie i podeszłym wieku; są to odrębne sakramenty według KKK 1422-1498 oraz 1499-1532.

Jak zgłosić wizytę kapłana w Parafii Kicin?

Najpierw skontaktuj się z kancelarią parafialną i kontaktem, podaj imię chorego, adres, numer telefonu oraz rodzaj prośby: spowiedź, Komunia Święta w domu, namaszczenie chorych lub regularna posługa. Aktualne terminy i sposób zgłoszenia należy potwierdzić bezpośrednio w Parafii Kicin, ponieważ lokalne ustalenia mogą się zmieniać.

1. Ustal potrzebę chorego, ponieważ spowiedź, Komunia Święta i namaszczenie chorych mogą odbyć się podczas jednej wizyty, ale nie zawsze muszą.
2. Skontaktuj się z parafią z odpowiednim wyprzedzeniem, gdy sytuacja nie jest nagła.
3. Przygotuj spokojne miejsce z krzesłem dla kapłana i stolikiem nakrytym białą serwetą, jeśli ma być przyniesiona Eucharystia.
4. Zadbaj o dyskrecję, aby chory mógł odbyć spowiedź bez obecności osób postronnych.
5. W nagłym zagrożeniu życia najpierw wezwij pogotowie ratunkowe pod numer 112 lub 999, a równolegle poproś o kapłana.

Czy można prosić o spowiedź w szpitalu?

Tak, można poprosić personel o kontakt z kapelanem szpitalnym albo zadzwonić do własnej parafii. Szpitalne zasady dostępu, oddział i stan pacjenta mogą wpływać na możliwość wizyty, dlatego informacje o kapelanach wymagają sprawdzenia w konkretnym szpitalu.

Nie odkładaj zgłoszenia wyłącznie dlatego, że chory „nie chce robić kłopotu”. Wizyta kapłana nie jest wizytą towarzyską, lecz posługą Kościoła wobec osoby potrzebującej. Zobacz także: posługa chorym w Parafii Kicin.

Czym różni się namaszczenie chorych od spowiedzi?

Namaszczenie chorych to sakrament umocnienia dla wiernego dotkniętego poważną chorobą, osłabieniem związanym ze starością albo przygotowaniem do trudnej operacji, natomiast sakrament pokuty jest pojednaniem przez wyznanie grzechów i rozgrzeszenie. Namaszczenie nie jest sakramentem wyłącznie dla umierających (KKK 1499-1532).

Czy namaszczenie chorych zastępuje spowiedź?

Nie, namaszczenie chorych nie zastępuje spowiedzi, choć podczas jednej wizyty kapłan może udzielić obu sakramentów, jeśli chory tego pragnie i stan na to pozwala. Gdy osoba nie może się wyspowiadać, Kościół nie odmawia jej modlitwy i umocnienia sakramentalnego.

• Namaszczenie chorych można przyjąć więcej niż raz, gdy choroba się nasila lub pojawia się nowa poważna dolegliwość.
• Spowiedź osoby chorej wymaga możliwości świadomego wyznania grzechów, nawet jeśli rozmowa jest bardzo krótka.
• Komunia Święta może być przynoszona choremu zgodnie z ustaleniami parafii.
• Wiatyk to Komunia Święta udzielana osobie znajdującej się u kresu ziemskiej drogi.
• Rodzina powinna pytać chorego o jego wolę i nie odkładać rozmowy o sakramentach do ostatniej chwili.

Jak przygotować dom na Komunię Świętą?

Przygotuj czysty stolik, biały obrus lub serwetę, krzyż i świecę, jeśli są dostępne. Nie są potrzebne kosztowne dekoracje. Najważniejsze jest spokojne miejsce, obecność chorego i szacunek wobec Eucharystii.

Więcej informacji znajdziesz na stronie: namaszczenie chorych oraz sakrament pokuty i pojednania.

Jak modlić się przed spowiedzią seniora?

Modlitwa seniora przed spowiedzią powinna być prosta, szczera i krótka: prośba o światło, żal za grzechy oraz ufność w miłosierdzie Boga. Nawet osoba bardzo zmęczona może modlić się jednym zdaniem, ponieważ modlitwa nie wymaga długiej formuły ani doskonałego skupienia.

Jaka modlitwa przed spowiedzią pomaga odzyskać pokój?

Zacznij od trzech kroków: podziękuj Bogu za życie, poproś o poznanie prawdy o sobie, a potem oddaj Mu swój lęk. Możesz odmówić powoli następującą modlitwę:

„Jezu Chryste, Ty znasz moje życie, pamięć, chorobę i lęk. Daj mi odwagę powiedzieć prawdę, żal za to, czym zraniłem Boga i ludzi, oraz pokój po spowiedzi. Prowadź mnie drogą dobra. Amen.”

• Modlitwa przed spowiedzią może zostać odmówiona siedząc lub leżąc, gdy zdrowie nie pozwala klęczeć.
• Akt żalu warto wyrazić własnymi słowami, jeśli senior nie pamięta pełnej formuły modlitwy.
• Psalm 23 może towarzyszyć osobie odczuwającej lęk przed chorobą lub samotnością.
• Różaniec pomaga skupić myśli, gdy długie czytanie pytań jest zbyt męczące.

Czy trzeba znać modlitwy na pamięć?

Nie, nie trzeba znać modlitw na pamięć, aby dobrze się wyspowiadać. Wystarczy szczera prośba o przebaczenie i gotowość do poprawy. Kapłan może pomóc w odmówieniu aktu żalu lub wskazać prostą pokutę dostosowaną do stanu zdrowia.

Najczęściej zadawane pytania

Jak senior ma zrobić rachunek sumienia?

Najlepiej spokojnie, etapami i bez presji, zaczynając od modlitwy oraz wdzięczności. Warto przyjrzeć się relacji z Bogiem, rodziną, sąsiadami i własnej postawie wobec choroby, samotności oraz przebaczenia. Krótkie notatki mogą pomóc, ale nie są obowiązkowe.

Co jeśli osoba starsza nie pamięta wszystkich grzechów?

Nieumyślne zapomnienie nie unieważnia spowiedzi. Należy wyznać to, co człowiek pamięta i rozpoznaje, a trudności z pamięcią można po prostu powiedzieć kapłanowi. Nie trzeba odtwarzać całego życia z drobiazgową dokładnością.

Czy kapłan może przyjść do chorego do domu?

Tak, w wielu parafiach można zgłosić spowiedź i Komunię Świętą dla osoby chorej w domu. Aktualne zasady, terminy i sposób kontaktu trzeba potwierdzić bezpośrednio w kancelarii Parafii Kicin. W nagłej sytuacji medycznej równolegle należy wezwać pomoc pod numer 112 lub 999.

Czy namaszczenie chorych jest tym samym co spowiedź?

Nie, są to dwa różne sakramenty. Namaszczenie chorych umacnia osobę dotkniętą poważną chorobą lub starością, a spowiedź służy pojednaniu z Bogiem przez wyznanie grzechów. Podczas jednej wizyty kapłan może udzielić obu sakramentów, jeśli sytuacja tego wymaga.

Czy wolno prosić o spowiedź w szpitalu?

Tak, w szpitalu można zapytać personel o kapelana albo skontaktować się z własną parafią. Możliwość wizyty zależy od oddziału, stanu pacjenta i zasad szpitala. Nie należy czekać z prośbą do momentu, gdy kontakt z chorym stanie się niemożliwy.

Czy narzekanie jest grzechem?

Samo zmęczenie, ból i skarga nie są automatycznie grzechem. Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś świadomie rani bliskich, upokarza ich albo stale podsyca konflikty. W spowiedzi można uczciwie powiedzieć o słowach, za które jest żal.

Źródła i literatura

Jakie dokumenty wyjaśniają sakramenty chorych?

Podstawowym punktem odniesienia pozostaje Katechizm Kościoła Katolickiego, zwłaszcza numery dotyczące sakramentu pokuty i namaszczenia chorych. Informacje lokalne o posłudze chorym wymagają regularnego potwierdzania w Parafii Kicin.

Gdzie szukać aktualnego kontaktu do parafii?

Kontakt i terminy wizyt należy sprawdzać w aktualnych ogłoszeniach parafialnych lub kancelarii. Dane lokalne mogą zmieniać się co miesiąc, dlatego nie należy opierać się na starych wpisach lub przekazanych ustnie godzinach.

1. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1422-1498, 1992 – nauczanie o sakramencie pokuty i pojednania.
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1499-1532, 1992 – nauczanie o namaszczeniu chorych.
3. Pismo Święte, List św. Jakuba 5,14-15, Biblia Tysiąclecia – modlitwa Kościoła za chorych.
4. Jan Paweł II, Salvifici doloris, 1984 – chrześcijański sens ludzkiego cierpienia.
5. Parafia Kicin – kancelaria i ogłoszenia – bieżące informacje o posłudze chorym, sprawdzone przed zgłoszeniem wizyty.

Grzegorz Wójcik

Redaktor portalu, katecheta z pasją do wyjaśniania wiary w zrozumiały sposób. Pisze w oparciu o Pismo Święte, Katechizm i nauczanie Kościoła katolickiego.