Pismo Święte dla kobiet – popularne wydania i dodatki

Biblia dla kobiet – czym jest, a czym nie jest

Biblia dla kobiet to zwykle pełne wydanie Pisma Świętego z kobiecą oprawą lub dodatkami redakcyjnymi, a nie inny tekst wiary. Katolicka Biblia obejmuje 73 księgi, których wykaz przedstawia Katechizm Kościoła Katolickiego w nr 120; dla kobiet i mężczyzn kanon, Ewangelia oraz główne przesłanie pozostają takie same.

Czy istnieje osobna Biblia dla kobiet?

Nie, nie istnieje osobny kobiecy kanon Pisma Świętego ani odmienna Ewangelia dla kobiet. Określenie „Pismo Święte dla kobiet” opisuje sposób przygotowania publikacji: jej format, oprawę, komentarze, plan czytania Biblii albo miejsce na osobiste zapiski.

To rozróżnienie dobrze chroni przed nieporozumieniem. Biblia Tysiąclecia, Edycja Świętego Pawła i inne katolickie przekłady mogą występować w różnych formatach, lecz ich wartość nie zależy od koloru okładki ani ozdobnego papieru. Decyduje pełny tekst, rzetelny przekład i możliwość regularnego czytania.

„Kościół zawsze czcił Pisma Boże, podobnie jak samo Ciało Pańskie”. – Sobór Watykański II, Dei Verbum, nr 21, 1965

W parafialnej praktyce w Kicinie spotykam osoby, które najpierw wybierają piękną oprawę, a po kilku tygodniach odkładają książkę, bo tekst jest drobny albo komentarze dominują nad Ewangelią. Dobre wydanie pomaga otworzyć Słowo Boże. Nie może go zasłaniać.

• Pełny tekst katolicki – wydanie powinno zawierać księgi deuterokanoniczne, obecne w katolickim kanonie 73 ksiąg.
• Nazwa przekładu – na stronie redakcyjnej trzeba znaleźć informację, czy jest to Biblia Tysiąclecia, przekład Paulistów lub inne pełne wydanie.
• Dodatki formacyjne – plan czytania i przypisy są pomocne, gdy odsyłają do konkretnych fragmentów, a nie zastępują ich własną refleksją.
• Autor komentarzy – refleksje powinny mieć wskazane autorstwo i podstawę zgodną z nauczaniem Kościoła.
• Wygoda używania – trwała oprawa, czytelna czcionka i odpowiedni format mają większe znaczenie niż dekoracyjne elementy.

Czym różni się wydanie dla kobiet od zwykłej Biblii?

Wydanie dla kobiet różni się najczęściej oprawą oraz materiałami pomocniczymi, natomiast tekst biblijny pozostaje tym samym tekstem zatwierdzonego przekładu. Różnica może obejmować indeks postaci, krótkie rozważania o Maryi, Rut, Esterze i Marii Magdalenie albo wydzielone miejsce na modlitwę.

Takie dodatki mogą wspierać formację. Nie mają jednak rangi natchnionego tekstu ani nauczania Kościoła. Dei Verbum zachęca, aby wierni mieli szeroki dostęp do Pisma Świętego i czytali je w życiu Kościoła, szczególnie przez modlitwę oraz liturgię (nr 21-26).

Najprostsza zasada brzmi: jeśli dodatek po przeczytaniu prowadzi do pytania „co mówi ten fragment?”, jest użyteczny. Jeśli zatrzymuje uwagę na gotowej emocjonalnej odpowiedzi, lepiej traktować go ostrożnie.

Pełna Biblia czy wydanie z materiałami formacyjnymi?

Pełna Biblia jest podstawą, a wydanie z materiałami formacyjnymi może ułatwić systematyczną lekturę przez przypisy, wprowadzenia i plan na 12 miesięcy. Najbezpieczniejszym wyborem dla początkującej osoby jest pełne katolickie wydanie z jasno opisanymi dodatkami, ponieważ tekst biblijny musi pozostać punktem odniesienia.

Dlaczego tekst biblijny powinien być punktem wyjścia?

Tekst biblijny powinien być czytany przed komentarzem, bo pierwszym krokiem jest spotkanie z konkretnym słowem Ewangelii. Najpierw przeczytaj 8-15 wersetów, potem sprawdź przypis lub krótkie wprowadzenie, a na końcu zapisz własne pytanie.

Ten porządek sprawdza się przy lekturze Ewangelii według św. Marka, Ewangelii według św. Łukasza i historii Rut. Chroni przed sytuacją, w której czytelniczka zna czyjąś interpretację, lecz nie pamięta samego fragmentu.

1. Otwórz tekst – przeczytaj jeden krótki fragment, na przykład Mk 1,16-20 o powołaniu pierwszych uczniów.
2. Zaznacz słowo – wybierz jedno zdanie, które zatrzymuje uwagę, bez potrzeby rozumienia wszystkiego od razu.
3. Sprawdź przypis – użyj go do wyjaśnienia miejsca, osoby lub odwołania do innej księgi.
4. Zadaj pytanie – zapisz, co tekst mówi o Bogu, człowieku albo konkretnej relacji.
5. Przejdź do modlitwy – odpowiedz własnymi słowami, nawet jednym zdaniem.

Czy komentarze i notatki pomagają w formacji?

Tak, komentarze i notatki pomagają, gdy pozostają krótkie, mają wskazane źródło i prowadzą z powrotem do perykopy. Papieska Komisja Biblijna w dokumencie Interpretacja Biblii w Kościele z 1993 roku przypomina o znaczeniu kontekstu oraz odpowiedzialnej interpretacji tekstu.

Nie każda notatka musi być duchową myślą. Czasem wystarczy zapisać: „Łk 1,38 – zgoda Maryi nie oznacza braku pytań”. Innym razem przyda się odsyłacz do kobiet w Biblii, aby zobaczyć daną postać w szerszej historii zbawienia.

• Krótkie wprowadzenie do księgi – pomaga ustalić autora, gatunek literacki i główny temat przed rozpoczęciem lektury.
• Przypis historyczny – wyjaśnia realia Palestyny, świątyni lub zwyczajów, bez narzucania jedynego przeżycia tekstu.
• Miejsce na datę – pozwala wrócić do fragmentu po miesiącu i zobaczyć, jak dojrzewa rozumienie słowa.
• Pytanie do modlitwy – jest przydatne, jeśli wynika z przeczytanej perykopy, a nie z przypadkowego hasła.
• Odniesienie do KKK – pomaga połączyć fragment z nauką Kościoła, zwłaszcza przy sakramentach i wierze.

Dodatki, które rzeczywiście pomagają

Najbardziej użyteczne dodatki w Biblii to przypisy, indeksy, mapy, krótkie wprowadzenia i realistyczny plan czytania Biblii, ponieważ skracają drogę do zrozumienia fragmentu bez zastępowania go cudzym komentarzem. Przy zakupie sprawdź autorstwo dodatków oraz ich zgodność z tekstem i nauczaniem Kościoła.

Jakie dodatki w Biblii są najbardziej przydatne?

Najbardziej przydatne są dodatki, które wskazują konkretne miejsce w Piśmie Świętym albo porządkują lekturę. Plan na 365 dni bywa atrakcyjny, lecz dla wielu osób lepszy jest rytm trzech spotkań ze Słowem w tygodniu.

Przy historii Estery mapa Persji nie zastąpi lektury księgi, ale pozwala uchwycić jej realia. Przy Psalmach indeks tematów pomaga znaleźć tekst na czas wdzięczności, lęku lub żałoby. To narzędzia, nie cel.

• Plan lektury – dobry plan dzieli tekst na odcinki możliwe do przeczytania w 10-15 minut.
• Indeks tematów – ułatwia odnalezienie psalmów, przypowieści Jezusa lub tekstów o przebaczeniu.
• Przypisy biblijne – pokazują związki między Starym i Nowym Testamentem, na przykład między Iz 7 a Mt 1.
• Mapy – pomagają umiejscowić Galileę, Jerozolimę i drogę św. Pawła, gdy czytelniczka potrzebuje kontekstu geograficznego.
• Słownik pojęć – wyjaśnia terminy takie jak Pascha, faryzeusze, przymierze czy psalm.
• Wstążka-zakładka – ułatwia kontynuowanie lektury w tym samym miejscu, zwłaszcza przy codziennym użyciu.

Czy Biblia z notatnikiem jest dobrym wyborem?

Tak, Biblia z notatnikiem jest dobrym wyborem, jeśli szerokie marginesy nie zmniejszają czcionki do męczącego rozmiaru. Najlepiej wykorzystać je do zapisu daty, jednego zdania z tekstu oraz krótkiej modlitwy, a nie do tworzenia streszczenia każdej strony.

Przykład praktyczny: przy J 20,11-18 można zapisać „Maria Magdalena rozpoznaje Jezusa, gdy słyszy swoje imię”. Taka notatka po kilku miesiącach przypomina nie tylko treść, ale i drogę modlitwy.

„Nieznajomość Pisma Świętego jest nieznajomością Chrystusa”. – św. Hieronim, cytowany w Soborze Watykańskim II, Dei Verbum, nr 25, 1965

Jak sprawdzić wydanie przed zakupem?

Przed zakupem Biblii dla kobiet sprawdź pięć rzeczy: pełność katolickiego tekstu, nazwę przekładu, wielkość czcionki, źródło komentarzy i trwałość oprawy. Dane o cenie, dostępności oraz autorach dodatków należy potwierdzić bezpośrednio u wydawcy w dniu zakupu, ponieważ różnią się między nakładami.

Jaki przekład i format wybrać?

Wybierz przekład, którego język rozumiesz i który będziesz otwierać regularnie, a format dopasuj do miejsca używania. Biblia Tysiąclecia jest szeroko obecna w polskiej liturgii, natomiast Edycja Świętego Pawła oferuje współczesny język w wielu wydaniach; przed decyzją porównaj ten sam fragment w obu publikacjach.

Dobrym testem jest przeczytanie na głos dziesięciu wersetów z Łk 15. Jeśli wzrok szybko się męczy, a tekst trudno śledzić, ozdobna okładka tego nie naprawi. Do domu sprawdza się większy format, do torby – wydanie kompaktowe, lecz nadal czytelne.

Element wydania	Co sprawdzić	Praktyczna wskazówka
Tekst	Nazwę przekładu i komplet ksiąg	Znajdź stronę redakcyjną oraz księgi deuterokanoniczne.
Czcionka	Wielkość i kontrast druku	Przeczytaj jedną stronę bez powiększania i bez silnego światła.
Komentarze	Autora oraz bibliografię	Odrzuć wydanie, które ukrywa źródło refleksji.
Oprawa	Szycie, klejenie i otwieranie grzbietu	Rozłóż książkę na środku i zobacz, czy sama się nie zamyka.
Dodatki	Plan, indeks, mapy i marginesy	Wybierz tylko te narzędzia, z których realnie skorzystasz.

Jak rozpoznać wiarygodne komentarze?

Wiarygodny komentarz podaje autora, wydawcę i charakter opracowania, a jego treść odsyła do fragmentu, kontekstu i nauczania Kościoła. Jeśli refleksja przedstawia prywatną opinię jako obowiązującą doktrynę, nie powinna kierować rozumieniem Biblii.

Pomocnym punktem odniesienia są Katechizm Kościoła Katolickiego, Sobór Watykański II oraz dokument Papieskiej Komisji Biblijnej. Przy trudniejszych miejscach można zapytać duszpasterza lub skorzystać ze spotkań i grup parafialnych zamiast opierać się na anonimowym wpisie.

• Imię autora – komentarz powinien wskazywać osobę lub zespół odpowiedzialny za opracowanie.
• Data wydania – rok publikacji pomaga odróżnić aktualne opracowanie od nieoznaczonego przedruku.
• Odwołanie do tekstu – dobra notatka wskazuje werset, księgę lub paralelny fragment.
• Język ostrożny – autor powinien odróżniać wyjaśnienie od osobistej zachęty duchowej.
• Zgodność kościelna – warto sprawdzić, czy publikacja jest przygotowana przez rozpoznawalne katolickie wydawnictwo.

Biblia dla kobiet jako prezent

Biblia dla kobiet jest dobrym prezentem, gdy odpowiada sposobowi życia obdarowanej osoby: częstotliwości czytania, możliwościom wzroku i potrzebie notatek. Najlepszy upominek nie musi być najdroższy; pełny tekst, czytelna czcionka i osobista dedykacja zwykle znaczą więcej niż bogato zdobiona oprawa.

Jak wybrać Biblię na prezent?

Wybór zacznij od ustalenia, czy osoba ma już katolicką Biblię i jak zamierza z niej korzystać. Dla osoby rozpoczynającej lekturę wybierz czytelne wydanie z przypisami, a dla kogoś prowadzącego notatnik modlitwy – egzemplarz z marginesami lub oddzielnym miejscem na zapiski.

1. Zapytaj o posiadany przekład – unikniesz kupowania drugiego identycznego egzemplarza, którego nikt nie będzie używał.
2. Dobierz format – większa Biblia sprawdza się przy biurku, a mniejsza w podróży i na rekolekcjach.
3. Sprawdź czcionkę – osoby starsze często wolą większy druk nawet kosztem mniejszej liczby dodatków.
4. Wybierz funkcję – przypisy przydają się początkującym, a miejsce na notatki osobie praktykującej lectio divina.
5. Napisz dedykację – jedno zdanie z datą i okazją nadaje prezentowi osobisty charakter bez narzucania odbiorcy gotowej pobożności.

Czy ozdobna oprawa ma znaczenie?

Tak, ozdobna oprawa ma znaczenie, jeśli zachęca do sięgania po książkę i wytrzyma codzienne używanie, ale nie powinna przesłaniać jakości tekstu. Skóra ekologiczna, twarda oprawa czy złocenia nie mówią nic o przekładzie, przypisach ani wygodzie czytania.

Przy prezencie na bierzmowanie, ślub lub imieniny dobrze dołączyć krótką wskazówkę: „Zacznij od Ewangelii św. Łukasza”. Taki gest jest konkretny i nie tworzy presji, że trzeba od razu przeczytać całość.

• Prezent dla początkującej – wybierz pełną katolicką Biblię z krótkimi wprowadzeniami do ksiąg.
• Prezent dla seniorki – postaw na duży druk, stabilną oprawę i prosty układ stron.
• Prezent dla uczestniczki rekolekcji – przydadzą się zakładki oraz miejsce na notatki do modlitwy Słowem Bożym.
• Prezent dla młodej mamy – lepszy będzie poręczny format i plan w krótkich odcinkach niż ciężki tom.
• Prezent parafialny – dedykacja od wspólnoty może odsyłać do najbliższej grupy biblijnej w Kicinie.

Czy specjalne wydanie jest potrzebne?

Nie, specjalne wydanie nie jest potrzebne do owocnego czytania Pisma Świętego, ponieważ fundamentem pozostaje tekst, modlitwa i regularność. Może jednak ułatwić drogę, gdy ma czytelną czcionkę, sensowne przypisy oraz plan dopasowany do realnego rytmu życia – zgodnie z zachętą Dei Verbum do częstego obcowania ze słowem Bożym.

Jak używać jednej Biblii regularnie?

Zacznij od stałego miejsca i trzech spotkań po 15 minut w tygodniu, zamiast od ambitnego planu przeczytania wszystkiego w 365 dni. Jedna Biblia używana regularnie szybciej staje się osobistym narzędziem modlitwy niż kilka pięknych wydań stojących na półce.

Z mojej obserwacji w grupach formacyjnych wynika, że stała pora działa lepiej niż silne postanowienie. Poniedziałek, środa i sobota po kolacji są wystarczającym początkiem. Jeśli jedno spotkanie wypadnie, po prostu wróć do tekstu następnego dnia.

• Stała pora – wybierz 15 minut po porannej kawie albo wieczorem, gdy telefon jest odłożony.
• Stałe miejsce – trzymaj Biblię w widocznym miejscu, na przykład przy stole lub fotelu.
• Krótki odcinek – czytaj jedną scenę Ewangelii, a nie kilka rozdziałów naraz.
• Jedno zdanie – zanotuj słowo, które najbardziej porusza lub budzi pytanie.
• Prosta modlitwa – zakończ lekturę własną odpowiedzią skierowaną do Boga.

Kiedy lepiej wybrać zwykłe wydanie?

Zwykłe wydanie wybierz wtedy, gdy dodatki rozpraszają, zwiększają ciężar książki albo podnoszą cenę bez realnej korzyści. Czytelna Biblia Tysiąclecia lub inny pełny katolicki przekład bez rozbudowanych materiałów może być najlepszym rozwiązaniem dla osoby, która chce po prostu czytać tekst.

To także rozsądna opcja dla kogoś, kto korzysta z osobnego zeszytu. Oddzielny notatnik daje więcej przestrzeni, a Biblia pozostaje przejrzysta. Materiał ma charakter formacyjny i nie zastępuje rozmowy z duszpasterzem w przypadku osobistych trudności wiary.

Jak rozpocząć regularną lekturę Ewangelii?

Regularną lekturę Ewangelii rozpocznij od 15 minut trzy razy w tygodniu przez pierwsze cztery tygodnie, wybierając Ewangelię według św. Marka albo św. Łukasza. Taki rytm jest realniejszy niż plan 365 dni i pozwala połączyć tekst z modlitwą, notatką oraz rozmową we wspólnocie.

Od której Ewangelii zacząć?

Zacznij od Ewangelii według św. Marka, jeśli potrzebujesz krótkiej, konkretnej narracji o Jezusie, albo od Ewangelii według św. Łukasza, jeśli chcesz częściej spotkać sceny dotyczące Maryi, kobiet, miłosierdzia i modlitwy. Obie księgi są dobrym początkiem dla osoby czytającej Ewangelię po raz pierwszy.

Nie trzeba rozumieć wszystkich odniesień historycznych podczas pierwszej lektury. Przy scenie Zwiastowania w Łk 1 przeczytaj tekst spokojnie, sprawdź przypis i zapisz jedno pytanie. Tak rodzi się uważność, nie egzamin z wiedzy.

1. Tydzień pierwszy – przeczytaj trzy krótkie fragmenty z początku Ewangelii według św. Marka.
2. Tydzień drugi – zwróć uwagę na spotkania Jezusa z konkretnymi osobami i ich pytania.
3. Tydzień trzeci – wybierz jedną scenę do powolnej modlitwy metodą lectio divina – modlitwa Pismem Świętym.
4. Tydzień czwarty – wróć do zanotowanych zdań i opowiedz o jednym odkryciu zaufanej osobie.
5. Kolejny miesiąc – kontynuuj tę samą Ewangelię, zamiast zaczynać od nowa kilka planów naraz.

Jak nie porzucić planu czytania Biblii?

Nie porzucisz planu tak łatwo, jeśli założysz z góry, że przerwy się zdarzają, a powrót następuje od następnego krótkiego fragmentu. Nie nadrabiaj na siłę opuszczonych dni; po kilku minutach czytania ważniejsza jest wierność rytmowi niż liczba odhaczonych stron.

Pomaga prosty zapis „słowo – pytanie – modlitwa”. Przykład: „Rut 1,16 – wierność; komu dziś chcę towarzyszyć?; Boże, ucz mnie wytrwałości”. Jeśli czytasz w samotności, połącz lekturę z modlitwą osobistą lub spotkaniem grupy parafialnej.

• Mały cel – trzy spotkania tygodniowo po 15 minut są łatwiejsze do utrzymania niż codzienna godzina.
• Widoczny ślad – data przy fragmencie pokazuje ciągłość nawet wtedy, gdy tydzień był trudny.
• Jedna księga – kończ rozpoczętą Ewangelię przed przejściem do kolejnego planu.
• Wspólnota – rozmowa na spotkaniu parafialnym pomaga wrócić po przerwie bez poczucia winy.
• Realna modlitwa – jedno własne zdanie po lekturze jest lepsze niż mechaniczne wykonanie planu.

Kobiety w Piśmie Świętym – jak czytać ich historie?

Historie kobiet w Piśmie Świętym czytaj w całym kontekście księgi, a nie jako oderwane hasła o „kobiecości”. Maryja, Maria Magdalena, Rut i Estera są konkretnymi osobami w historii zbawienia; ich losy pokazują wiarę, odwagę, wierność oraz działanie Boga w różnych sytuacjach życia.

Jak czytać historię Maryi i Marii Magdaleny?

Czytaj historię Maryi i Marii Magdaleny, zaczynając od konkretnych perykop: Łk 1,26-38, Łk 2,19 oraz J 20,11-18. Maryja odpowiada na Boże wezwanie, a Maria Magdalena staje przy zmartwychwstałym Chrystusie – te sceny mają własny kontekst i nie powinny być mieszane z późniejszymi legendami.

Przy Maryi można zapytać: co znaczy rozważać słowo w sercu? Przy Marii Magdalenie: jak Jezus przywraca osobie imię i misję? Takie pytania prowadzą do tekstu, a nie do uproszczonego portretu postaci.

• Maryja w Łk 1 – jej odpowiedź następuje po pytaniu o sposób wypełnienia obietnicy, a nie po bezrefleksyjnej zgodzie.
• Maryja w Łk 2 – ewangelista pokazuje ją jako tę, która zachowuje i rozważa wydarzenia w sercu.
• Maria Magdalena w J 20 – rozpoznaje Zmartwychwstałego, gdy Jezus zwraca się do niej po imieniu.
• Rut w Rt 1 – jej wierność Noemi otwiera historię, która prowadzi do rodu Dawida.
• Estera w Est 4 – podejmuje ryzyko działania w obronie swojego ludu w sytuacji zagrożenia.

Czego uczą Rut i Estera?

Rut uczy wiernej obecności w codzienności, a Estera – odpowiedzialnej odwagi w chwili zagrożenia. Obie księgi warto czytać w całości: wtedy widać relacje rodzinne, decyzje, ryzyko i Bożą opatrzność, a nie tylko pojedyncze zdania wyrwane z opowiadania.

W grupie biblijnej można zestawić Rt 1,16 z Est 4,14 i zapytać, jak wierność oraz odwaga wyglądają dziś w rodzinie, pracy czy parafii. Taka rozmowa nie szuka łatwych analogii. Uczy słuchać tekstu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Biblia dla kobiet ma inny tekst?

Nie, Biblia dla kobiet nie powinna mieć innego kanonu ani dowolnie zmienionego tekstu. Różnice dotyczą zwykle oprawy, planu czytania, komentarzy lub przestrzeni na notatki. Przed zakupem sprawdź nazwę przekładu i komplet ksiąg katolickich.

Czy warto kupić Biblię z komentarzem?

Tak, jeśli komentarz ma wyraźne autorstwo i pomaga wrócić do konkretnego fragmentu. Dla początkujących przydatne są również przypisy oraz krótkie wprowadzenia do ksiąg. Komentarz nie zastępuje samodzielnej lektury ani rozmowy z duszpasterzem.

Jaki przekład Biblii wybrać?

Wybierz pełne katolickie wydanie, którego język jest dla ciebie zrozumiały. Biblia Tysiąclecia jest obecna w polskiej liturgii, a Edycja Świętego Pawła ma bardziej współczesny język w wielu publikacjach. Przeczytaj ten sam fragment w obu przekładach i wybierz tekst, do którego chcesz wracać.

Czy Biblia dla kobiet nadaje się na prezent?

Tak, jeśli znasz potrzeby obdarowanej osoby. Duża czcionka, trwała oprawa, poręczny format i rozsądne dodatki bywają ważniejsze od ozdobnej okładki. Osobista dedykacja z datą nadaje prezentowi szczególny sens.

Od czego zacząć czytanie Biblii?

Zacznij od Ewangelii według św. Marka lub św. Łukasza i czytaj 15 minut trzy razy w tygodniu. Po każdym fragmencie zapisz jedno zdanie, które chcesz rozważyć. Nie próbuj od razu przeczytać całej Biblii w rok.

Czy Biblia z notatkami pomaga w modlitwie?

Tak, jeśli notatki są krótkie i odnoszą się do przeczytanego fragmentu. Zapisuj datę, jedno słowo oraz własną modlitwę. Gdy marginesy wymuszają zbyt małą czcionkę, lepiej wybrać osobny zeszyt.

Czy specjalne wydanie Biblii jest konieczne?

Nie, specjalne wydanie nie jest konieczne. Najważniejsze są pełny tekst, zrozumiały przekład i regularny kontakt ze Słowem Bożym. Dodatki mają sens tylko wtedy, gdy pomagają czytać, modlić się i lepiej rozumieć tekst.

Źródła i literatura

Poniższe dokumenty są dobrym punktem odniesienia przy wyborze katolickiej Biblii, jej komentarzy i materiałów formacyjnych.

1. Sobór Watykański II, Dei Verbum, nr 21-26, 1965.
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 101-141, 1992.
3. Papieska Komisja Biblijna, Interpretacja Biblii w Kościele, 1993.
4. Św. Hieronim, zdanie cytowane przez Sobór Watykański II w Dei Verbum, nr 25, 1965.